• ENDOKRİNOLOJİ NEDİR
  • Guatr (Tiroid)
  • Şeker Hastalığı
  • Tüylenme Artışı
  • Yumurtalık Hastalıkları
  • Şişmanlık
  • Boy Kısalığı
  • Hipofiz Hastalıkları
  • Osteoporoz
  • Lipid (Kan Yağları)
  • Diğer Hastalıklar
SUBAKUT TİROİDİT ( DE QUERVAİN TİRODİTİ) NEDİR?

SUBAKUT TİROİDİT ( DE QUERVAİN TİRODİTİ) NEDİR?

Subakut tiroidit ,De Quervain tiroiditi veya diğer bir deyişle granülamatöz,dev hücreli tiroidit,genellikle üst solunum yollarının virüslerle oluşan iltihabını, takiben gelişen,boyun bölgesinde tiroid bezi üzerinde şiddetli ağrı ile kendini gösteren, tiroid bezinin iltihabı hastalığıdır.

Subakut tiroidit ( De Quervain Tiroditi) insan vücudunda oluşturduğu belirtiler nedir?

Hastalığın en tipik belirtisi,boyunda tiroid bezine uyan bölgede şiddetli ağrı ve tiroid bezi üzerinde duyarlılıktır ve sert bir şişmedir..Ağrı genellikle boynun bir tarafında başlar,daha sonra diğer taraflara da yayılırsa ,bir  tarafta ağrı daha yoğundur.Bazen de bir tarafta ağrı hafiflerken,boynun diğer tarafında ağrı başlayabilir.Subakut tiroidit-te ağrı çok şiddetlidir,çeneye,dişlere kulağa vurabilir.Yutkunma,öksürük, baş hareketleri,elle dokunmak,giysi teması ağrıyı artırabilir.Ağrının  olduğu bölgede tiroid bezioldukça serttir. Yutma güçlüğü,ses kısıklığı olabilir.Hastaların önemli bir bölümünde, ağrı gelişmeden günler ya da haftalar önce geçirilmiş üst solunum yolları iltihabı öyküsü vardır,üst solunum yolu nedeni ile 2-3 kutu antibiyotik tedavisi almışlardır,

antibiyotik tedavisine iyileşmenin olmaması ve ağrının devam etmesi tipiktir.

Hastaların çoğunda,halsizlik ,iştahsızlık,kemik,eklem ve kas ağrıları,üşüme titreme ateş gibi belirtiler vardır.Hastalığın  gidişi sırasında,hasarlanan tiroid dokusundan, depo edilen tiroid hormonlarının kan dolaşımına dökülmesine bağlı olarak,tiroid hormonu fazlalığı belirtileri görülür. Bunlar; sinirlilik,çarpıntı,terleme,titreme,sıcağa tahammülsüzlük,zayıflama gibi belirtilerdir.Hastalığın gidişi sırasında zamanla veya tedavi ile bez iyileşme dönemine girer,bez kendini toparlar,normal görevini sürdürür.Hastalık genellikle 2-4 ay içerisinde iyileşme birlikte, bazı olgularda nüksler olabilmek te ve iyileşme bir yıla kadar uzayabilmektedir.Bazı olgularda da kalıcı,tiroid bezi tembelliği gelişebilmektedir.Tiroid bezi tembelliği gelişen olgularda, halsizlik, yorgunluk,kilo alma,cilt kuruluğu,üşüme ,kabızlık,unutkanlık gibi belirtiler görülebilmektedir.

Subakut tiroidit sırasında görülen belirtiler Tablo-I  de gösterilmiştir

Tablo-I Subakut tiroiditte görülen belirtiler

Boyun bölgesindeki belirtiler

  • Boyun ağrısı
  • Boğaz ağrısı
  • Boyunda ağrılı şişlik
  • Ağrının dişlere,çeneye kulağa vurması
  • Yutkunma ve baş hareketleri ile ağrı
  • Boyunda baskı hissi
  • Yutma güçlüğü

Tüm vücuda ait belirtiler

  • Halsizlik,
  • Üşüme ,titreme, ateş
  • İştahsızlık
  • Kas ,kemik ve eklem ağrıları

 

Tiroid hormon fazlalılığına ait belirtiler

  • Sinirlilik
  • Çarpıntı
  • Sıcağa tahammülsüzlük
  • Terleme
  • Titreme
  • Zayıflama

 

Subakut tiroidit’in ( De Quervain Tiroditi)  nedeni nedir?

Virüslerin neden olduğu bir hastalık olarak düşünülmektedir.Bazı yaygın virüs hastalıklarından sonra   ve  bazı mevsimlerde (sonbahar) sık görülmesi bunu desteklemektedir.Çoğu olguda,bir üst solunum yolu enfeksiyonu sonrasında görülmektedir.Kadınlar erkeklere oranla  daha çok  etkilenmektedir.

Subakut tiroidit’in ( De Quervain Tiroditi)  nasıl oluşmaktadır?

Virüslerin etkilemesi sonucu,tiroid bezi hasarlanmaktadır,bu sırada tiroid bezinin üzerinde ağrı,duyarlılık oluşmaktadır.Hasarlanan tiroid dokusundan kan dolaşımına tiroid hormonlarının dökülmesi sonucu,geçici bir tiroid hormonu fazlalığı ( Hipertiroidi) oluşmakta,buna bağlı  olarak sinirlilik,çarpıntı,terleme,titreme,sıcağa tahammülsüzlük, zayıflama gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.Bu dönemden sonra tiroid bezi kendini onarmakta iyileşme olmaktadır.Ancak % 5-10 olguda   bez kendini toparlayamamakta hasar kalıcı olmakta ,tiroid hormonu eksikliği (hipotiroidi ) olabilmektedir. Tiroid hormonu eksikliği gelişen olgularda,halsizlik, yorgunluk,kilo alma,cilt kuruluğu,üşüme kabızlık,unutkanlık gibi belirtiler görülebilmektedir.

Subakut tiroidit’e ( De Quervain Tiroditi)  nasıl  tanı konulur, laboratuar testleri nasıldır ?

Boyun bölgesinde ,tiroid bezinde muayenede ,ağrılı çok sert,  şişlik saptanır.Hastaların çoğu ağrılı bölgeye dokundurmak istemez.Bu olgularda kanda sedimentasyon yüksekliği çok tipiktir.Olguların çoğunluğunda sedimentasyon değeri 50-100mm/saat civarıdır.Kan beyaz kürelerinde ( Lokosit-WBC ) ve CRP de hafif yükseklik saptanabilir.Kanda tiroid hormon düzeyleri,serbest T3,serbest T4 düzeyleri yüksek ,serum TSH düzeyi düşük olarak saptanır,ayrıca serum tiroglobulin düzeyi yüksektir.Hastalığın iyileşmesi birlikte ,kanda tiroid hormonları  ve sedimentasyon yüksekliği normale döner.Kalıcı tiroid bezi tembelliği gelişen olgularda tiroid hormonları serbest T3 ve serbest T4 düzeyleri düşük ,TSH düzeyi yüksek olarak saptanır.Hastalığın başlangıcında,karaciğer testlerinde ( ALT,AST,GGT ) hafif yükseklik bulunabilir.

Tiroid ultrasonografisinde,tiroid bezinin hasta olan bölgesinde eko azlığı ( hipoekojen ) ve eğer tiroid sintigrafisi çekilmişse,tiroid bezinde düzensiz tutulum,hasta olan bölgede de  verilen radyoaktif maddenin tutulmadığı görülür.

Nükleer tıp testlerinden ,tiroid iyot tutulum testi ( I 131 uptake testi ) yapıldığında,tutulumun az olduğu ( yüzdelerin düşük olması ) saptanır.

Subakut tiroidit ( De Quervain Tiroditi)  nasıl  tedavi edilir ?

Hastalık çok ağrılı olduğundan, ağrı kesiciler,örneğin Aspirin günde 3-4 kez,yada steroid yapısında olmayan ağrı kesiciler kullanılır.Çok ağrılı olan olgularda, Glukokortikoid ( kortizon ) ilaçlar,örneğin  prednizon 40mg/gün kullanılır.Bu ilaçla birlikte ağrı 24-48 saat içinde geçer,daha sonra ilaç dozu azaltılarak kesilir.Bazı olgularda ,ilaç dozu azaltılınca hastalık tekrarlayabilir,bu olgularda düşük doz tedaviye bir süre daha devam etmek gerekebilir.Tiroid hormonu fazlalığı nedeni, hasarlanan dokudan dolaşıma  geçen tiroid  hormonları olduğu için,tiroid hormonu yapımını azaltan ilaçlar (Propycil,Tyramazol gibi ) kullanılmaz.Tiroid hormon fazlalığı belirtileri fazla olanlarda, beta-bloker ( Dideral gibi ) ilaçlar düşük dozda kullanılabilir.Kalıcı tiroid bezi hormonu eksikliği olan olgularda, tiroid hormonu tedavisi başlanır.Subakut tiroiditin tedavisinde cerrahi tedavinin yeri yoktur.

Subakut tiroidit’in ( De Quervain Tiroditi) , gidişi  nasıldır,nasıl izlenir ?

Subakut tiroidit’in ( De Quervain Tiroditi) başlangıçta gürültülü olarak başlasa da,gidiş olarak oldukça iyi olan, kendiliğinden iyileşebilen hastalıktır.Ağrı glukokortikoid tedaviye iyi yanıt verir.Tiroid hormonu fazlalığı geçicidir,takipte bunların normale döndüğü,görülür,ağrı ve tiroid hormon  fazlalığı belirtileri zamanla ortadan kalkar.Çok az olguda ( %5-10 ) kalıcı tiroid hormonu eksikliği olabilmektedir.

Bu olgularda,tiroid hormonu ile kolayca tedavi edilebilmektedir.

   « Geri