Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD)’in Tarihçesi ve Faaliyetleri

Günümüzde kendi dilimizle endokrinoloji konuları ile ilgili pek çok kitap, ders notu ve dergi yayınlanmakta, ayrıca uluslar arası yayın organlarında meslektaşlarımızın çeşitli çalışmalarını görebilmekteyiz.

Ülkemizde ilk Endokrinoloji Derneği 1964 yılında kurulmuştur. Bu gelişmeye 1964 yılında Londra'da International Endokrinoloji Kongresi’nden sonra kongre sekreteri Dr. Stuart Mason' un yazdığı mektup neden olmuştur. Dr. Mason bu mektubunda ülkemizde bir Endokrinoloji Derneği’nin bulunup bulunamadığını sormuş, varsa onunla temas kurmak istediğini Dr. Suphi Artunkal' a bildirmiştir. Dr. Mason ve arkadaşlarının amacı Milli Endokrinoloji dernekleri ile işbirliği yapmaktır.

Bu mektuptan kaynaklanan uyarı ile Türk Endokrinoloji Derneği Prof. Dr. Sedat Tavat başkanlığında kurulmuştur. Çok az üyesi bulunan dernek 1964 yılında kurulan "The International Society of Endocrinology" in kurucuları arasında yer almıştır.

Türk Endokrinoloji Derneği ilk Ulusal Endokrinoloji Kongresi’ni aynı yıl yapmış ve 1985 yılına dek İstanbul’da özellikle Prof. Dr. Hüsrev Hatemi’nin gayretleri ile çeşitli aktivitelerini sürdürürken 1985’te çalışmalarını sınırlamıştır. 1995 yılında “Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği” (TEMD) adı ile yeniden faaliyete geçen derneğimiz, ülkemizdeki tüm endokrinoloji uzmanlarını bu zeminde toplamış olup halen 362 üyesi bulunmaktadır. 1996 yılında International Society of Endocrinology (ISE) üyeliği yeniden aktiflenmiş, 1997 yılında ise European Federation of Endocrine Societies (EFES)'e üye olarak kabul edilmiştir. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği’nin Hipofiz, Tiroid, Diabetes Mellitus, Osteoporoz ve Diğer Metabolik Kemik Hastalıkları, Adrenal ve Gonadal Hastalıklar, Obezite ve Lipid Metabolizması, Hipertansiyon ve Metabolik Sendrom ve Sürekli Subkutan İnsülin İnfüzyonu çalışma grupları bulunmaktadır. Bu gruplar konuları ile ilgili çok merkezli araştırmalar yürütmekte ve mezuniyet sonrası eğitim programları düzenlenmektedirler.

Dernek her yıl uluslararası katılımlı bir kongre düzenlemektedir. Bu yıl derneğimizin ev sahipliğinde Avrupa Nöroendokrin Kongresi (ENEA: European Congress of Neuroendocrinology Association) 15-20 Ekim tarihlerinde Antalya’da yapılmış ve çeşitli ülkelerden 1.300 hekim katılmıştır. Son olarak 11th European Congress of Endocrinology (ECE) 25-29 Nisan 2009 tarihlerinde, 88 farklı ülkeden yaklaşık 2.300 kişinin katılımı ile İstanbul'da düzenlenmiştir. 2010 yılı faaliyet planları içerisinde uluslararası EUGOGO (Turkish-EUGOGO Teaching Course On Graves' Orbitopathy) Eğitim Kursu 8-9 Nisan 2010 tarihinde ve ardından 4. Türkiye Tiroid Hastalıkları Kongresi 10 Nisan 2010 tarihinde İstanbul'da düzenlenecektir.

Derneğimiz her yıl Eylül ya da Ekim ayında Ulusal Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kongresi’ni düzenlemektedir. 2010 yılında 32. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kongresi’nin düzenlenmesi planlanmaktadır. Ayrıca bu yıldan itibaren her yıl genel bir endokrinoloji kursu düzenlenmesine karar verilmiş olup ilki bu yıl “1. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu” adıyla 9-11 Ekim 2009 tarihlerinde Çeşme, İzmir’de düzenlenecektir.

Derneğimiz endokrinologlar için ileri klinik endokrinoloji kursları düzenlemekte, pratisyen hekimler ve iç hastalıkları uzmanları için Diabetes Mellitus, Tiroid Hastalıkları, Hipertansiyon, Obezite, Lipid Metabolizması ve Metabolik Kemik Hastalıkları konularında kurslar ve vaka toplantıları düzenlenmekte ve kılavuzlar hazırlamaktadır. Ayrıca 2007 yılından itibaren ülkemizde “Endokrin Hemşireliği”nin oluşturulmasına yönelik çalışmaları hızlandırmak üzere uluslararası destekli “Endokrin Hemşireliği Kursu” düzenlemeye başlamıştır.

Ülkemizde endokrinoloji uzmanlığı 4 yıllık İç Hastalıkları Ana Dal uzmanlığının ardından yapılan 3 yıllık yan dal uzmanlık çalışmasından sonra sınavla verilmekte ve Sağlık Bakanlığımız tarafından onanmaktadır.

Ülkemizde 35 Tıp Fakültemizin Endokrinoloji ya da Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalları yahut üniteleri bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının toplam 25 erişkin endokrinoloji kliniği vardır. Bunun dışında 5 özel hastanede endokrinoloji ve metabolizma kliniği bulunmaktadır. Ülkemizde Pediatrik Endokrinolojide son 20 yılda ciddi bir gelişme göstermiş olup onlar ayrı bir dernekte toplanmışlardır.

Ülekemizde diyabetoloji ayrı bir yan dal uzmanlık alanı değildir. Diyabetoloji yalnızca İstanbul’daki iki Tıp Fakültemizde ayrı birer ünite olarak akademik faaliyet göstermekte ve bu ünitelerde diyabet bakım ve eğitim çalışmaları hizmetleri sürdürülmektedir.

TEMD çalışma grupları içinde “Diabetes Mellitus Çalışma ve Eğitim Grubu” aktif olarak ulusal çok merkezli çalışmalar yapmakta, uluslararası çalışmalara iştirak etmekte, güncelleyici kurslar ve olgu tartışma toplantıları düzenlemekte ve kılavuzlar hazırlamaktadır.

Diabetes Mellitus Çalışma ve Eğitim Grubu, 2005 yılından itibaren ülkemizin çeşitli şehirlerinde Genel Pratisyen, Aile Hekimi, Aile Hekimliği Uzmanı, İç Hastalıkları Uzmanı ve Endokrinoloji Uzmanlarına yönelik “Diyabette Güncelleme ve Olgu Tartışma Toplantıları” düzenlemeye başlamıştır. Şimdiye dek İstanbul, Isparta, Mardin, Ankara, Zonguldak ve Kahramanmaraş’ta düzenlenen bu toplantıların her birine 60-140 arasında hekim iştirak etmiştir. Bundan sonraki toplantı 27 Haziran 2009 tarihinde Sivas’ta düzenlenecektir. Toplantılar yerel Üniversite ve Eğitim-Araştırma Hastaneleri’nin Endokrinoloji Üniteleri ile birlikte ortak olarak düzenlenmekte olup İl Sağlık Müdürlüğü tarafından desteklenmekte ve Türk Tabipler Birliği tarafından kredilendirilerek katılımcılara setifika verilmektedir.

2006 yılından itibaren yayınlanmaya başlanan “Diyabet ve Komplikasyonlarının Tanı, İzlem ve Tedavisi Kılavuzu” TEMD Diabetes Mellitus Çalışma ve Eğitim Grubu tarafından hazırlanmakta ve her yıl yeniden gözden geçirilerek güncellenmiş baskısı yapılarak tüm hekimlerimize dağıtılmaktadır.

Diabetes Mellitus Çalışma ve Eğitim Grubu, ayrıca geçen yıldan başlayarak diyabet riski olan kişilerin bilinçlendirilmesi ve diyabetli hastaların eğitimine yönelik çeşitli eğitim broşürleri ve kitapçıkları hazırlayıp yayınlamaya ve bunları hekimlerimiz aracılığı ile hastalarımıza dağıtmaya başlamıştır.